سردبیریسرآغاز این شماره میپرسد آیا تحولات پس از یازده سپتامبر، قیامهای عربی و جنگ کنونی علیه ایران به شکلگیری «نظم منطقهای جدید» در خاورمیانه انجامیده است. این نوشته نقش قدرتهای جهانی، توسعهٔ ژئواکونومیک خلیج فارس، بلوکهای سیاسی و ایدئولوژیک رقیب و منازعهٔ اسرائیل و ایران را مرور میکند و میپرسد قدرتهای منطقه بهسوی همکاری اقتصادی میروند یا جنگهای پیاپی.
برچسبها: ایران و خاورمیانهٔ جدید، شمارهٔ ۶
نغمه سهرابی و رامیار رسوخآرنگ کشاورزیان با نغمه سهرابی و رامیار رسوخ دربارهٔ مرکز مطالعات خاورمیانهٔ کراون در دانشگاه براندایس گفتوگو میکند؛ مرکزی که در ۲۰۰۵ برای مطالعهٔ خاورمیانه بهمثابه منطقهای بههمپیوسته بنیان گذاشته شد. آنها از تاریخ مطالعات خاورمیانه در امریکا، تحولات اخیر منطقه، و کاهش حمایت از پژوهشگران، از جمله پژوهشگرانی که از ایران میآیند، سخن میگویند.
شیما وزواییبیروط، نوشتهٔ ابراهیم اکبری دیزگاهشیما وزوایی رمان بیروط اثر ابراهیم اکبری دیزگاه را مرور میکند؛ اثری میان رمان و سفرنامه و برندهٔ کتاب سال جمهوری اسلامی و جایزهٔ جلال آلاحمد، دربارهٔ سفر نویسندهای با پیشینهٔ مطالعات حوزوی به لبنان برای ثبت زندگی امام موسی صدر. او از خلال نگاه راوی به زنان، شیعه و ایران نشان میدهد نسلی جوان و نزدیک به حاکمیت جمهوری اسلامی لبنان را چگونه تصور میکند.
نیما شجاعیهویت و سیاست خارجی در ایران و خاورمیانه، نوشتهٔ رحمن قهرمانپورنیما شجاعی کتاب هویت و سیاست خارجی در ایران و خاورمیانه اثر رحمن قهرمانپور را مرور میکند که با مفهوم «هویت مسلط» و روشی تطبیقی ـ تاریخی، سیاست خارجی ایران، ترکیه، اسرائیل و مصر را توضیح میدهد. او تأکید کتاب بر هویت را در برابر تبیینهای صرفاً مادی ارزشمند میداند، اما معتقد است نتیجهگیری سیاستمحور آن بینشهای نظری خود کتاب، بهویژه دربارهٔ تجربهٔ ایران، را ناکاویده میگذارد.
نادر اندراوس و دنیل نیپرامیار رسوخ با نادر اندراوس و دنیل نیپ، پژوهشگران مرکز کراون، دربارهٔ گذار سوریه پس از سخنرانی احمد الشرع در مجمع عمومی سازمان ملل در سپتامبر ۲۰۲۵ گفتوگو میکند. آنها میپرسند سوریه شاهد تغییری واقعی است یا بازگشت به اقتدارگرایی، و از نابرابریهای قدرت، جغرافیا و هویت و نقش جامعهٔ مدنی و عدالت انتقالی در آیندهٔ این کشور سخن میگویند.
فریده شهریاریThe Political Science of the Middle East: Theory and Research Since the Arab Uprisings، نوشتهٔ Marc Lynch, Jillian Schwedler, and Sean Yom (eds.)فریده شهریاری کتاب علوم سیاسی خاورمیانه، ویراستهٔ مارک لینچ، جیلیان شودلر و شان یوم، را مرور میکند؛ مجموعهای که نشان میدهد پژوهشهای پس از خیزشهای عربی فهم اقتدارگرایی، اعتراض، فرقهگرایی، مهاجرت و سیاست محلی را چگونه دگرگون کردهاند. به نظر او، کتاب برای خوانندگان ایرانشناسی پرسشهای تطبیقی سودمندی دارد، اما بررسی پیوستهای از ایران ارائه نمیدهد.
افشین متین عسگریاعظم خاتم با افشین متینعسگری، مورخ و مشاور ویژهٔ این شماره، دربارهٔ کتاب تازهاش محور امپراتوری: تاریخ روابط ایران و امریکا گفتوگو میکند. این گفتوگو از منافع امپراتوری امریکا در بیش از یک قرن رابطه با ایران، استقلالطلبی جریانهای سیاسی ایران، و تأثیر جنگ کنونی بر نگاه ایرانیان به مداخلهٔ خارجی میگوید.
نادر حبیبینادر حبیبی در این گزارش کوتاه نشان میدهد که کشورهای خاورمیانه و شمال افریقا در دو دههٔ گذشته تمرکز راهبردی خود را از رقابتهای ژئوپلیتیکی به توسعهٔ اقتصادی و همکاری منطقهای تغییر دادهاند. به استدلال او، ظهور چین بهعنوان شریکی اقتصادی که بدون شروط سیاسی تجارت و سرمایهگذاری میکند این گذار ژئواکونومیک را شتاب داده است، هرچند ناآرامیهای داخلی ممکن است مانع آن شوند.
آصف بیات و لیندا هرراGlobal Middle East: Into the Twenty-First Century، نوشتهٔ Asef Bayat and Linda Herrera (eds.)گزیدهای از مقدمهٔ کتاب خاورمیانهٔ جهانی: به سوی قرن بیستویکم، ویراستهٔ آصف بیات و لیندا هررا. ویراستاران در برابر نگاه «استثناگرایانه» که خاورمیانه را اسیر تاریخ و فرهنگ و دین خود میبیند، نشان میدهند این منطقه همواره از جریانهای جهانی ایدهها، مردم، هنرها، کالاها و باورها اثر پذیرفته و بر آنها اثر گذاشته است.
مرکز مطالعات خاورمیانه کراوندر این گفتوگوی سهبخشی مرکز کراون، نُه کارشناس جنگ جاری را از منظر ایران، اسرائیل، ایالات متحده و کشورهای خلیج فارس بررسی میکنند. بحث از دگرگونی دولت و جامعهٔ ایران و بقای اقتصادی آن آغاز میشود و به دیپلماسی هستهای، روابط امریکا و اسرائیل، و آیندهٔ تنگهٔ هرمز و امنیت منطقهای میرسد.
برچسبها: ایران و خاورمیانهٔ جدید، شمارهٔ ۶









